به گزارش حیات، اهمیت حیاتی آب انبارها زمانی مشخص می شود که بدانیم زندگی مردم در استان های مرکزی، شرقی و جنوبی ایران که دچار کم آبی و بارندگی اندک در فصول خاص سال بوده اند، بسته به وجود این مخازن آب برای شرب انسان، حیوان و حتی آبیاری گیاهان و درختان بوده است.جدا از تقدس، ارزش اخلاقی و دینی که ساخت آب انبارها برای متولیان آنها داشته، وجود یک یا چند آب انبار در هر منطقه شهری و روستایی نشان از پیشرفت، آبادانی، تمدن و سطح توسعه فرهنگ و غنای اقتصادی آن منطقه نسبت به سایر نقاط دیگر داشته است.همیاری و همکاری مردم برای ساخت آب انبار و نگهداری از آن، احداث آب انبار و وقف آن برای استفاده عموم از سوی افراد خیر، از جمله ارزش های اخلاقی حسنه و نیکو در ایران اسلامی تا چند دهه گذشته به شمار می رفته است.جالب توجه است که احداث آب انبارها تا حدود اوایل دهه 1330 هجری شمسی ادامه داشته و در سراسر نقاط کشور مورد استفاده قرار می گرفته است.ساختار فیزیکی آب انبارها بدین گونه بوده که در مسیر جریان آبهای سطحی و رودخانه های فصلی مخزنی به عمق 10 تا 30 متر در نزدیکی محل زندگی حفر می نموده اند و سپس کف و دیواره آب انبار را با آجر، سنگ و ساروج با دقت با پی و دیواره های قطور ساختمان می کرده اند.دیوارها که به سطح زمین می رسید، بستگی به نوع محل، طاقی آجری با قوسی بیش از 120 درجه و تا ارتفاع حدود سه متر بر روی آن می زده اند.در مناطق کویری برای سرد نگهداشتن دائمی آب، تعدادی بادگیر هم بر روی طاق آب انبار تعبیه می نمودند و سپس از جلو یا پیشخوان آب انبار پله هایی برای استفاده آب به پایین ترین نقطه آب انبار ساخته و بر راس آن سقفی گنبدی می زده اند.تعداد این پله ها بین 10 تا 60 پله متغیر بوده و در پایین ترین نقطه که پاشیر نامیده می شود، یک یا دو عدد شیر برای استفاده عموم نصب می شده است.ورودی آب انبارها گاهی اوقات با ایوان بسیار زیبایی مزین به نقش و نگارها و ابیاتی که نشان از اهمیت، نگهداری و حفاظت از آب انبار، معرفی متوالی و سازنده آن و یا کتیبه ای از سنگ یا کاشی معرق که تاریخ بنا و سازنده و معمار آن را نوشته بود، نصب بوده است.از مهمترین آب انبارهای استان مرکزی که هنوز ساختمان آن باقی مانده، می توان به آب انبار حاجی میرزا حسین عامل ساوه، بلور تفرش، حاج مهدی نراق، مهدی آباد دلیجان، شمس السلطنه بازار نراق، امامزاده محمد فم تفرش، امامزاده اسحق ساوه، سید تقی حسینی ساوه، عبدالغفار خان باغ شیخ ساوه، مشهد اردهال دلیجان، مسجد جامع ساوه، کلب علی خان خلج ساوه، ابراهیم آباد ساوه، گرگان آشتیان و حاج محمد ابراهیم اراک اشاره کرد.